Tuần 17 - Ngày 29/11/2023
SỰ KIỆN TRONG TUẦN
Hỏi:

Em cảm thấy vô hướng quá  

Em chào thầy ạ, em là 1 sinh viên đang theo học tại trường Đại học Xây dựng Hà Nội và cũng đang học trong lớp Kiến trúc Công nghiệp của thầy ạ. Em có 1 số vấn đề nội tâm rất mong muốn được thầy giúp đỡ và mách bảo ạ. 
Vấn đề chính em đang gặp phải là em cảm thấy rất vô hướng như trong tiêu đề ạ. Em thấy bản thân mình không có tý năng lực nào để mai sau có thể hành nghề kiến trúc sư. Hiện tại em bị nản chí và cũng lo sợ nữa. Em vào trường cũng vì ước mơ có thể xây ngôi nhà do chính mình thiết kế và hành nghề. Nhưng em cảm thấy mình không đủ năng lực để có thể hành nghề, kiến thức trên trường là vô cùng lớn mà dù e đã học rồi nhưng lại bị quên lãng chỉ sau 1 học kỳ. Em cũng không giỏi vẽ và vẽ rất xấu nếu vẽ tay thì nhìn rất trẻ con và thiếu chuyên nghiệp, nhìn các bạn khác em cảm thấy rất tự ti, Em cũng không biết mình còn có thể đủ trình độ để đi thực tập không nữa. Chuyên môn của em em tự đánh giá là khá tệ, em rất suy sụp và cố gắng học những gì có thể mà chuyên ngành cần. Thầy có thể cho em xin ý kiến và liệu có giải pháp khắc phục không ạ, em rất sợ rằng nếu hành nghề thì bản thân không giỏi giang thì kinh tế làm ra sẽ bị thấp, không đủ sống. Vậy em phải làm sao ạ. 


Trả lời:

Thày đã nhận được thư.

Năng lực tự thân thời điểm này là kết quả của năng lực tự rèn luyện giai đoạn trước. Như em nêu trong thư, năng lực tự thân yếu, trước hết thể hiện:
i) Kiến thức chuyên môn còn nhiều khoảng trống và ngày càng rộng ra, do việc học không chăm chỉ;
ii) Trình bày bản vẽ kiến trúc xấu, do không cẩn thận khi thiết kế;
iii) Mất niềm tin vào chính mình, nản chí và dẫn đến lo sợ cho tương lai. 
Phải thấy đó là điều không tốt đẹp do chính em gây ra, để có trách nhiệm mà sửa mình. 
Được gia đình hỗ trợ, có sức khỏe và năng lực để học đến năm thứ 3, là may mắn lắm, khi so sánh với rất nhiều thanh niên người Việt khác. 

Một số việc phải làm ngay: 
i) Thay đổi ngay nhận thức cũ: Ta phải trở thành người tài với cả kỹ năng cứng và mềm phù hợp để cạnh tranh và hợp tác, không chỉ trong kiến trúc mà cả lĩnh vực liên quan khác mà xã hội đang cần và tạo ra giá trị gia tăng;
ii) Sử dụng thời gian hợp lý: Một ngày ngủ đủ 6- 7 tiếng để tái tạo sức lao động. Thời gian còn lại dành cho: Học ngoại ngữ và chuyển đổi số; Đi học đầy đủ và lắng nghe bài giảng; Đọc sách và tài liệu bổ sung kiến thức; Chủ động trao đổi chuyên môn với giảng viên và bạn bè;
iii) Chăm chỉ tự học tập: Lời chê ghê gớm nhất là Kẻ lười nhác. Từ Kẻ lười nhác đến Kẻ hèn hạ và vô dụng rất gần nhau. Không phải lúc nào cũng có người bên cạnh mà học hỏi, mà phải có kế hoạch tự học, từ trong sách vở đến mạng xã hội và thực tế;
iv) Mở ra với thế giới bên ngoài: Tìm người có đức, có tài mà chơi để học kiến thức và sự đồng thuận; Ra với môi trường tự nhiên mà hòa vào trong đó. Sẵn sàng trải nghiệm làm những điều tốt đẹp; 
v) Còn 2 năm nữa mới ra trường. Phải học để tốt nghiệp đại học, điểm khởi đầu sự nghiệp của một người tri thức. Đây là thời gian đủ để em tìm lại sự cân bằng cảm xúc và tận tâm thay đổi chính mình.

Nếu có vấn đề gì về việc học tập có thể trao đổi với thày. Thày sẵn sàng đồng hành.

Ngày 4/11/2023; Thày Phạm Đình Tuyển 
Hỏi:

Em kính chào thầy ạ.
Em đang đọc lần 2 quyển sách Nghĩ giàu làm giàu, xuất bản lần đầu năm 1937. Quyển sách được viết từ 90 năm trước nhưng nó vẫn đang phản ánh nhiều thực tế.
Em đã đọc được rằng "các cơ sở giáo dục cần có trách nhiệm hơn nữa trong việc định hướng nghề nghiệp cho sinh viên".
Em nghĩ đó là việc các thầy đang làm không ngừng. 
Em viết mail này để cảm ơn công việc của thầy ạ.

Em cảm ơn thầy đã đọc ạ.
Sinh viên 60KD3


Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Rất cám ơn về những dòng chia sẻ, động viên. 
Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên không chỉ liên quan đến việc đào tạo kỹ năng cứng mà còn phải là kỹ năng mềm, liên quan trước hết đến năng lực đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. 
Cuốn sách "Nghĩ giàu, làm giàu" chỉ là một trong những nội dung mà thế hệ trẻ quan tâm.
Điều lớn lao hơn là họ phải có năng lực tự thân và năng lực tự rèn luyện để hình thành sự nghiệp và trở thành người tốt cho gia đình, cộng đồng và xã hội, phù hợp với chuẩn mực chung của loài người trong thế kỷ 21. 
Sinh viên là tương lai của thày.
Thày cùng các thày cô giáo khác đang nỗ lực hết sức để biến tương lai tốt đẹp đó thành hiện thực. 
Thày đang viết một cuốn sách với tiêu đề: 'Nâng cao năng lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho sinh viên (và cựu sinh viên) trong lĩnh vực xây dựng'. Dự kiến tháng 5/2023 xuất bản. 
Chúc mọi điều tốt lành. 
Ngày 8/3/2023; Thày Phạm Đình Tuyển 

 
 
Hỏi:

 

Thưa thầy, em xin gửi kết quả bigfive mới của bản thân, qua đây em cũng xin cảm ơn thầy vì thông qua bài khảo sát bigfive và những lời thầy nói, em đã cố gắng khắc phục những yếu điểm của bản thân và cũng như trau dồi thêm kiến thức để khai phá bản thân, và thực tế đã có những chuyển biến tích cực trong cuộc sống và công việc của em, tuy vậy bản thân em cũng vẫn còn những thiếu sót, những điều em chưa thay đổi đc, em mong thầy thông cảm và trân thành cảm ơn thầy đã lắng nghe em.

 

Sinh viên Khóa 53KD, Khoa Kiến trúc Quy hoạch, ĐHXD Hà Nội

 


Trả lời:

 

Đã nhận được kết quả Big Five. Nên ghép thêm kết quả của những sinh viên khác, người khác để có thể so sánh và rút ra được nhận xét ta là ai và từ đó tự sửa mình. 

Kết quả cho thấy: Tính cách (hay kỹ năng mềm) thuộc loại trung bình. Yếu về tính hướng ngoại. 

Từng bước, từng bước mà cố gắng hơn. 

 

Ngày 3/2/2023, thày Phạm Đình Tuyển 

 


Hỏi:  Em gửi thầy kết quả Big Five ạ.




Trả lời: Thày đã nhận được kết quả đánh giá Big Five của em. 
Sau một năm tự nhìn nhận mình là ai và đã có những thay đổi . 
Tính cách Tận tâm và Hướng ngoại được cải thiện so với trước. 
Tính cách Cân bằng cảm xúc vẫn yếu như cũ. Theo các nghiên cứu mà thày được biết, tính cách Cân bằng cảm xúc là cốt lõi. Mọi năng lực hoạt động chuyên môn, xã hội của một con người đều dựa vào đây mà ra cả. 
Ta có mặt trên đời này đều có nguyên cớ tốt đẹp nào đó.  Phải tự tin hơn nữa vào chính mình, trước hết là từ công việc chuyên môn, nay chính là đồ án tốt nghiệp. 
Thày sẽ hỗ trợ chuyên môn để em có kết quả tốt nhất trong việc thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp. 
Ngày 10/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển.  
 

Hỏi: E chào thầy ạ! E là Thắng ,sinh vien nhận đồ án tốt nghiệp nhóm thầy, nhóm mình có nhóm zalo riêng hay thế nào để trao đổi về đồ án k ạ ? Em tìm sđt thầy để add Zalo nhưng không được ạ! Em cảm ơn thầy.
Trả lời: Trao đổi trực tiếp với thày qua mail. 
 
Một số nội dung chính thực hiện trong 4 tuần đầu tiên: :
 
1) Đọc kỹ các yêu cầu về nội dung Học phần đồ án tốt nghiệp của Khoa và Bộ môn KTCN; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành ngay trong tuần thứ 1)  
2) Báo cáo về tên đề tài tốt nghiệp, vị trí cụ thể khu đất dự kiến theo tỷ lệ 1/500 (hoàn thành trong tuần thứ 1)
3) Chuản bị các quy định, tiêu chuẩn thiết kế có liên quan đến đề tài; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành trong tuần thứ 2)
4) Tìm 5 ví dụ trên thế giới về các công trình tương tự với loại hình dự kiến trong đề tài tốt nghiệp; nhận xét và đánh giá, kết luận rút ra để có thể ứng dụng cho đề tài (4 tuần phải hoàn thành); 
5) Đọc lại các nguyên lý thiết kế kiến trúc đã được học (phải làm ngay và liên tục cho đến khi bảo vệ đề tài);
6) Nên tự đánh giá Ta là ai. Đánh giá theo phần mềm  Big Five- tính cách sinh viên, để thày biết rõ hơn về sinh viên. 
Phần mềm đánh giá: http://talaai.com.vn/   (talaai.com.vn)
Sau đó gửi ngay kết quả đánh giá tính cách cho thày, để có thể hỗ trợ. 
 
Gặp nhau 2 tuần/lần. Mỗi lần gặp cần chuẩn bị sẵn câu hỏi để có thể trao đổi tối đa những vấn đề liên quan đến đề tài tốt nghiệp mà không tự trả lời được. 
Địa điểm gặp: Chiều thứ tư hàng tuần, từ 16h - 17h30 tại Văn phòng Bộ môn KTCN. 
 
Đồ án tốt nghiệp là một sự kiện quan trọng của đời người lao động trí óc. 
Phải nỗ lực hết sức và dành tất cả thời gian, nguồn lực cho đồ án. Từ đây mới có kết quả tốt nhất, để trải nghiệm, hình thành năng lực cần thiết chuẩn bị cho việc ra trường và làm việc với vô số những người tài khác trong xã hội. 
 
2/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển. 
 

Hỏi:  Em chào bộ môn ạ, em là Hoàng Đức Dương lớp 66XD8 msv-0013966 đang làm bài tiểu luận về công trình dân dụng ạ em thấy bộ môn có đăng bài về công trình galaxy soho ở Trung Quốc vậy em muốn xin bộ môn cho em bài đăng đó được không ạ, em xin cảm ơn bộ môn,em chào bộ môn ạ.


Trả lời: Trang WEB bmktcn.com được thành lập với mục tiêu chính là phục vụ sinh viên. Đương nhiên là em được đăng lại các bài viết trên trang WEB này. 
Chủ  biên: TS. Phạm ĐÌnh Tuyển 

Hỏi:

Em gửi thày bài Trắc nghiệm tính cách – Big Five (talaai.com.vn)


Trả lời:

Thày đã nhận được biểu tượng Big Five của em. Đây là Big Five rất điển hình của sinh viên. Em còn là người mạnh về Hướng ngoại, một tính cách rất được coi trọng trong Thời đại liên kết và hội nhập. 
Do còn trong giai đoạn là sinh viên gắn với Học hỏi, Học tập là chính và chưa có Học hành, nên tính cách Tận tâm của em còn thiếu mạnh mẽ so với tính cách khác.  
Khi làm việc trong doanh nghiệp hay tổ chức nào đó, người sử dụng lao động đánh giá trước hết tính cách Tận tâm và là kỹ năng mềm cơ bản của mỗi nhân viên. 
Không đợi đến lúc ra trường, ngay từ bây giờ em dành quan tâm hơn cho tính cách này. Nếu làm được như vậy, sẽ thuận lợi hơn khi thử việc và nhiều cơ hội hơn trong sự nghiệp. 
Khi trắc nghiệm Big Five, Tận tâm cũng là tính cách nổi trội của thày. Trong công việc, thày luôn có thiện cảm với những người Tận tâm. 
Chúc em sớm trở thành con người thật sự Tận tâm. 

Ngày 24/4/2021, Thày Phạm Đình Tuyển. 


Hỏi:

Em thưa thầy, thầy có thể cho em hỏi làm sao mình có thể kết nối làm quen với những người giỏi hơn mình ạ, em cảm ơn thầy.


Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Đối với một đất nước: Hiền tài như nguyên khí quốc gia. Mạnh hay yếu từ đó mà ra cả.
Đối với một cá nhân: Suốt cả đời gắn với việc học: Học cái gì và học thày nào. Và sự học luôn đi cùng với sự sang trọng và thịnh vượng.
Những người giỏi hay người hiền tài có thể thức tỉnh cho ta học cái gì một cách hiệu quả và qua đó họ cũng trở thành thày của ta.
Người tài giỏi là người làm những việc mang lại giá trị gia tăng cao mà người thường không làm được. Người hiền tài là người mang tài của mình ra giúp xã hội.
Vị thế xã hội cấp độ nào thì có người tài, người hiền tài cấp độ đó, ví như người tài giỏi trong lớp, trong trường, trong ngành, trong vùng, trong quốc gia và thế giới.
Mỗi người thường tìm và chơi với người giỏi phù hợp với vị thế của họ. Khi tiến bộ, sang một vị thế mới cao hơn, lại tìm thày giỏi tương xứng ở vị thế đó mà học.
Khi đã tài giỏi trong một vị thế, chính ta lại trở thành người thày để dẫn dắt những người khác chưa có điều kiện giỏi bằng ta. Từ đây ta cũng có được phẩm cách của người chủ và người lãnh đạo.  
Khi đã hiểu được sự cần thiết của việc tìm người giỏi hay người hiền tài để học và hành, thì tất yếu ta sẽ tự thay đổi để tìm được cách kết nối với họ.
Những hiền tài luôn mong muốn làm những điều tốt đẹp. Vậy hãy thể hiện cho họ thấy tính cách của ta cũng luôn mạnh mẽ hướng về điều đó.
Là sinh viên, trước hết hãy tìm thày hay người giỏi trong lớp, khoa, trường; trong gia đình và dòng họ để học.
Thày chúc em sớm thành công.

Ngày 19/4/2021. Thày Phạm Đình Tuyển


Hỏi:

Em thưa thầy (cô). Trong quá trình làm đồ án thì trong lớp có nhóm không hoà đồng được và bạn trong nhóm xin sang nhóm khác. Vậy bạn đó đề xuất chuyển nhóm với thầy trong buổi thông tới luôn được không ạ? Em cảm ơn ạ!


Trả lời:

Bộ môn đã nhận được thư của em. 
Học kỹ năng mềm phối hợp với các thành viên có liên quan trong hoạt động tư vấn là một trong những mục tiêu của việc Làm đồ án theo nhóm. 
Ai cũng phải nỗ lực tự học điều này để đình hình được nhận thức: Sức mạnh và vị thế của một tổ chức chủ yếu được xây dựng trên nền tảng của việc "Cùng nghĩ,Cùng làm".Từ đó mới mong công việc đạt được hiệu quả cao nhất.
23/4/2019. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:

Em chào thầy, các câu trả lời của thầy khiến em thấy rất hữu ích. Em muốn hỏi thầy khi thầy gặp những bế tắc hay thất bại trong cuộc sống thầy đã tự khắc phục như thế nào, có khi nào thầy cảm thấy mệt mỏi với công việc của mình không. Hiện tại có những lúc em cảm thấy kém cỏi so với  người khác, xin thầy cho em lời khuyên được không ạ?

Em cảm ơn thầy rất nhiều. 
Trả lời:


Thày đã nhận được thư của em 
Chắc chắn trong cuộc đời không có ai chỉ toàn thành công cả. 
Trong hoạt động chính trị, thất bại là gắn với tính mạng. 
Trong hoạt động kinh tế, thất bại là gắn với thiệt hại về kinh tế và thời gian.
Trong hoạt động xã hội, thất bại là mất niềm tin và vị thế… 

Trong thời đại hội nhập ngày nay, con người phải cạnh tranh với những đối thủ rất mạnh mà trong nhiều trường hợp ta còn chưa biết nhiều về họ; giống như đi thi Olimpic mà không biết sẽ phải thi môn gì; đến đó mới rõ. 
Chính vì vậy, xã hội bây giờ cần những người: i) Tư tưởng tiến bộ; ii) Yêu tự do; iii) Hoạt động đa năng và biết liên kết với nhiều người để làm nhiều việc; trong đó đặc biệt với em là nhân tố thứ ba. 

Nếu một người chỉ chăm chăm làm một việc; việc đó thất bại có nghĩa là mất tất cả. 
Nếu một người làm ba việc; một việc thành công, hai việc thất bại, điều đó cũng chấp nhận được.
Nếu một người làm năm việc; ba việc thành công, hai việc thất bại, điều đó được coi như đã thành công.  

Đã đi học được đến bậc đại học, chắc chắn em có cơ hội hơn rất nhiều người không có điều kiện đi học ngoài xã hội kia (thậm chí nhiều người còn khuyết tật). 
Hãy học và rèn luyện trở thành người đa năng, nghĩa là tập làm nhiều việc một lúc (ưu tiên là việc theo chuyên môn giỏi nhất của mình, tiếp đến là việc mà xã hội đang cần và cuối cùng là việc mà mình yêu thích). Cũng chính từ đây em sẽ tìm được những mặt mạnh của mình.
Đối với những người tri thức, trong tâm thức của họ không có chỗ cho từ “bế tắc” và “mệt mỏi”, chỉ có từ “khó khăn” và “sáng tạo” để vượt qua mà thôi. (Tất nhiên, trong cuộc sống ai cũng phải chịu những nỗi đau buồn, ví như sự mất mát của người thân, bạn bè, đồng loại). 
Một điều nữa em cũng cần biết: Sức mạnh để làm những điều khác biệt và sẽ thành công, không phải chỉ xuất phát từ bản thân em, từ thế giới thực tại này, mà còn được khởi nguồn từ sức mạnh tinh thần của tiền nhân, tổ tiên và dòng họ gia đình em. Vì vậy, phải tìm hiểu, học để phát huy cho được sức mạnh tinh thần này, thậm chí biến thành niềm tin cốt lõi của mình.  

Chúc em trở thành con người đa năng và thành công.  

Ngày 4/12/2018. Thày Phạm Đình Tuyển  

 


Thông tin định kỳ
+ Câu hỏi ôn thi môn học Kiến trúc CN - DD
+ Câu hỏi ôn thi môn học KTCN
+ Bảng giờ lên lớp
+ Giải thưởng Loa Thành
+ Quyết định số 1982/QĐ-TTg phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam
+ Quy định mới về Quy chế đào tạo ĐH hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ của Trường ĐHXD
+ Chương trình khung môn học học phần tiến sỹ chuyên ngành Kiến trúc Công nghiệp
+ Dạy học theo tiếp cận “CDIO” trong đào tạo đại học
+ Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
+ NQ số 44/NQ-CP ban hành Chương trình hành động về đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT
+ Bộ Xây dựng cung cấp 37 dịch vụ công trực tuyến mức độ 4
+ NĐ 109/2022/NĐ-CP quy định về hoạt động KHCN trong cơ sở giáo dục ĐH
+ Công bố Báo cáo Việt Nam 2035
+ Hệ thống tài liệu phục vụ thực hiện học phần Đồ án KTCN và Công trình đầu mối HTKT
+ Danh mục các video trên WEB bmktcn.com
+ Truyền thuyết Kiến trúc kho báu Chùa Một Cột
+ Danh mục các dự án quy hoạch KCN tại VN
+ Danh mục dự án QH các KKT ven biển Việt Nam
+ Danh mục dự án QH các KKT cửa khẩu tại VN
+ Danh mục hệ thống Văn bản quy phạm pháp luật trên WEB bmktcn.com
Lịch sử Kiến trúc
Khu Khảo cổ Las Médulas, Tây Ban Nha
12/09/2023
 

Thông tin chung:
Công trình: Khu Khảo cổ Las Médulas (Las Médulas)
Địa điểm: Cộng đồng tự trị Castile và León, Spain (N42 28 9,804 W6 46 14,7)
Thiết kế kiến trúc:
Quy mô:
Diện tích Di sản 2.208,2 ha
Năm hình thành:
Giá trị: Di sản thế giới (năm 1997, hạng mục i, ii, iii, iv) 

Tây Ban Nha (Spain) là một quốc gia ở Tây Nam Châu Âu với một số vùng lãnh thổ tại eo biển Gibraltar và Đại Tây Dương. 
Lãnh thổ lục địa Châu Âu của Tây Ban Nha nằm trên Bán đảo Iberia (Iberian Peninsula, góc tây nam châu Âu, gồm Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Andorra, một phần nhỏ của Pháp và Gibraltar, lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland).  
Tây Ban Nha cũng bao gồm hai quần đảo: Quần đảo Canary ngoài khơi Bắc Phi và Quần đảo Balearic ở Địa Trung Hải. Các vùng đất châu Phi gồm Ceuta, Melilla và Peñón de Vélez de latylesra khiến Tây Ban Nha trở thành quốc gia châu Âu duy nhất có biên giới thực với một quốc gia châu Phi (Maroc).
Một số hòn đảo nhỏ ở Biển Alboran cũng là một phần của lãnh thổ Tây Ban Nha. 
Đất liền của Tây Ban Nha giáp với phía nam và đông biển Địa Trung Hải; về phía bắc và đông bắc giáp 
Pháp, Andorra và Vịnh Biscay; về phía tây và tây bắc lần lượt là Bồ Đào Nha và Đại Tây Dương.
Tây Ban Nha có diện tích 505.990 km2; dân số 47,43 triệu người (năm 2020); Thủ đô và thành phố lớn nhất là Madrid.  

Con người hiện đại đầu tiên đến Bán đảo Iberia vào khoảng 35.000 năm trước. 
Các nền văn hóa Iberia cùng với các nền văn hóa Phoenicia, Hy Lạp (Ancient Greece), Celts và Carthage 
(Carthaginian Iberia) cổ đại đã phát triển trên bán đảo cho đến khi nằm dưới sự cai trị của La Mã vào khoảng năm 200 trước Công nguyên (TCN).  
Vào cuối thời kỳ Đế chế Tây La Mã (Western Roman Empire, tồn tại năm 395–476/480), người Germanic và các bộ tộc liên minh đã di cư từ Trung Âu đến xâm chiếm Bán đảo Iberia và thiết lập các vương quốc tương đối độc lập ở phía tây của bán đảo. Một trong số họ là người Visigoth, đã hợp nhất tất cả các lãnh thổ độc lập còn lại trên bán đảo, bao gồm cả tỉnh Byzantine của Spania vào Vương quốc Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721).
Vào đầu thế kỷ 8, Vương quốc Visigothic đã bị chinh phục bởi Vương quốc Hồi giáo Umayyad (Umayyad Caliphate, tồn tại năm 661–750, thủ đô là Damascus, Syria, Tây Á ngày nay).
Một số vùng đất Cơ đốc giáo ở phía bắc Bán đảo Iberia nằm ngoài sự cai trị của người Hồi giáo, cùng với sự xuất hiện của Đế chế Carolingian (Carolingian Empire, tồn tại năm 800–888) đã dẫn đến sự hình thành các tiểu vương quốc Cơ đốc giáo như León, Castile, Aragon, Navarre và Bồ Đào Nha. 

Hơn bảy thế kỷ, sự mở rộng về phía nam Bán đảo Iberia của các vương quốc này lên đến đỉnh điểm với việc Cơ đốc giáo xóa bỏ chính thể Hồi giáo cuối cùng, Vương quốc Granada (Emirate of Granada, tồn tại năm 1230–1492) vào năm 1492, cùng năm Christopher Columbus (nhà thám hiểm người Ý, 1451- 1506) đến Tân Thế giới.  
Quá trình tập hợp chính trị giữa các tiểu vương quốc Cơ đốc giáo cũng diễn ra ngày sau đó. Vào cuối thế kỷ 15, chứng kiến ​​sự hợp nhất giữa các tiểu vương quốc Castile và Aragon thành Vương quốc Công giáo Tây Ban Nha (Catholic Monarchs of Spain). Sự thống nhất với tiểu vương quốc Navarre diễn ra vào năm 1512.
Đế chế Tây Ban Nha (Spanish Empire/ Chế độ quân chủ Thiên chúa giáo Tây Ban Nha, tồn tại năm 1492–1976) đã liên minh với Vương quốc Bồ Đào Nha (Kingdom of Portugal, tồn tại năm 1139–1910) để thành lập Vương triều Hapsburg (Habsburg Spain, tồn tại năm 1516–1700).
Các nhà cai trị Habsburg đã đạt đến đỉnh cao về ảnh hưởng và quyền lực: Kiểm soát lãnh thổ bao gồm Châu Mỹ, Đông Ấn; các nước Spanish Netherlands, Bỉ, Luxembourg và một phần lãnh thổ hiện thuộc Ý, Pháp và Đức ở Châu Âu; Vương quốc Bồ Đào Nha (từ năm 1580 - 1640) và nhiều vùng lãnh thổ nhỏ khác như Ceuta và Oran ở Bắc Phi. 
Giai đoạn lịch sử Tây Ban Nha này còn được gọi là " Thời đại khám phá " (Age of Discovery).  

Vào đầu thời kỳ hiện đại, Tây Ban Nha là một trong những đế chế lớn nhất trong lịch sử, cũng như là một trong những đế chế toàn cầu đầu tiên; tạo ra một di sản văn hóa và ngôn ngữ lớn với hơn 570 triệu người Hispanophones), khiến tiếng Tây Ban Nha trở thành ngôn ngữ (tiếng mẹ đẻ), được nói nhiều thứ hai trên thế giới sau tiếng Quan Thoại Trung Quốc (Mandarin Chinese).
Tây Ban Nha là nơi  số lượng Di sản Thế giới được UNESCO công nhận lớn thứ ba thế giới. Tính đến tháng 7 năm 2019, Tây Ban Nha có tổng số 48 địa điểm được ghi trong danh sách, chỉ đứng sau Trung Quốc (55) và Ý (55). 

Ngày nay, Tây Ban Nha được chia thành 17 cộng đồng tự trị và 2 thành phố tự trị. Các cộng đồng tự trị (vùng, bang) được chia thành 50 tỉnh (khu vực). 


Bản đồ Tây Ban Nha và vị trí của tỉnh 
León, Cộng đồng tự trị Castile và León 

Las Médulas là một địa điểm khai thác vàng lịch sử của người La Mã, nằm gần thành phố Ponferrada thuộc tỉnh León, vùng tự trị Castile và León, tây bắc Tây Ban Nha
Ponferrada là đô thị đông dân thứ hai của tỉnh León, thủ phủ của khu vực El Bierzo. Thành phố nằm dọc theo dòng sông Sil, được bao quanh bởi những ngọn núi, có diện tích 283,17km2, tại độ cao 544m so với mực nước biển; dân số khoảng 64 ngàn người (năm 2021). 
Vào thế kỷ thứ 1 sau Công nguyên, Đế chế Tây La Mã bắt đầu khai thác các mỏ vàng ở khu vực Las Médulas, sử dụng công nghệ khai thác dựa trên sức nước. Las Médulas là mỏ vàng quan trọng nhất cũng như mỏ vàng lộ thiên lớn nhất trong toàn bộ Đế chế.
Sau hai thế kỷ khai thác, người La Mã rút đi, để lại một cảnh quan hoang tàn. Vì không có hoạt động công nghiệp nào tiếp theo, nên tàn tích của mỏ vàng cổ xưa này có thể nhìn thấy ở khắp mọi nơi với những hình dạng gò, vách, tháp núi tuyệt đẹp và những khu vực rộng lớn chứa chất thải, hiện được sử dụng cho nông nghiệp. 

Khu Khảo cổ Las Médulas có diện tích hơn 2000 ha, bao gồm tàn tích các mỏ, những khu vực rộng lớn được bao phủ bởi chất thải từ quá trình này, những con đập được sử dụng để thu gom lượng nước khổng lồ cần thiết cho quá trình khai thác và các kênh đào phức tạp vận chuyển nước đến các mỏ.
Trong Khu Khảo cổ Las Médulas có cả những ngôi làng của cư dân bản địa, dân cư khai mỏ, nhân viên hành chính và hỗ trợ của Đế chế (bao gồm cả các đơn vị quân đội), cũng như một con đường chính và một số lượng lớn các tuyến đường nhỏ, được sử dụng cho hoạt động khai thác mỏ.  
Pliny the Elder (năm 23/24 – 79 sau Công nguyên, nhà tự nhiên học, triết gia tự nhiên, chỉ huy quân đội La Mã, tác giả của bộ bách khoa toàn thư Lịch sử tự nhiên, được coi là hình mẫu biên tập cho các bộ bách khoa toàn thư sau này) đã gọi công nghệ khai thác mỏ của người La Mã tại đây là Phương pháp phá núi (Ruina Montium/wrecking of the mountains) bằng sức nước. 
Nước từ các suối, mưa và tuyết tan được thu vào các hồ chứa lớn, nối với các mỏ bằng hệ thống kênh tự chảy, được xây dựng chắc chắn. 
Núi được đào, cắt thành các lớp bởi những đường hầm theo chiều dọc và ngang trong lòng núi. Khi các cống của đập được mở, một lượng nước khổng lồ chảy vào các đầu đường hầm, nén khối không khí bị mắc kẹt bên trong và phát nổ. Đất, đá bị phá hủy và bị nước cuốn trôi, tạo thành những vùng đất bùn khoáng sản khổng lồ dài vài km. 
Khối lượng bùn thu được được chuyển tới kênh rửa và kênh lọc hay bàn sàng tuyển quặng (tables riffle) để có thể thu thập các hạt vàng nặng nằm tại đáy kênh. Những viên đá được loại bỏ bằng tay và bùn thải được đổ ra thành đống xung quanh.  
Quá trình này được thể hiện rõ ràng một cách sống động trên bề mặt của các di tích chính tại Las Médulas, nơi một phần của các đường hầm vẫn còn tồn tại. 

Mỏ Las Médulas chính có diện tích hơn 10 km2 và bề mặt khai thác có chiều ngang hơn 600m (tại mỏ La Frisga phụ /subsidiary La Frisga pit). Tàn tích của hệ thống kênh mương và ống dẫn nước kéo dài ít nhất 100 km. Các tuyến kênh được xây dựng một cách khéo léo để duy trì độ dốc đồng đều trên một khoảng cách dài nhằm tạo ra sự tích tụ nước ổn định khi các cống được mở. Hiện, tàn tích nhiều đoạn kênh có thể nhìn thấy ở nhiều nơi trên Khu vực khảo cổ.  
Việc khảo sát khảo cổ Mỏ Las Médulas đã diễn ra trong nhiều năm, cả trên mặt đất lẫn sử dụng quan sát và chụp ảnh trên không. Người ta đã xác định được tàn tích của một số khu định cư trong khu vực. Việc khai quật tại một vài địa điểm đã chứng minh sự khác biệt cơ bản giữa lối sống của dân cư bản địa và cộng đồng dân cư khai mỏ. 

Khu Khảo cổ Las Médulas, Cộng đồng tự trị Castile và León, Tây Ban Nha được UNESCO tôn vinh là Di sản thế giới với tiêu chí: 

Tiêu chí (i): Las Médulas là công trình vĩ đại, một tuyệt tác về tài năng sáng tạo của con người trong lĩnh vực khai thác mỏ; cụ thể là công nghệ Phá núi (Ruina montium) ứng dụng sức nước cùng hệ thống tuyển quặng vàng lớn về quy mô và hiệu quả. Khu mỏ có tầm quan trọng kinh tế quyết định đối với Đế chế La Mã trong hai thế kỷ đầu tiên sau Công nguyên. 

Tiêu chí (ii): Las Médulas là ví dụ điển hình về việc ứng dụng công nghệ khai mỏ của người La Mã để khai thác kim loại quý. Điều đặc biệt là những di tích tại đây được bảo tồn tốt nhất và tiêu biểu nhất cho tất cả các khu mỏ của thế giới Hy Lạp-La Mã trong thời Cổ điển. 

Tiêu chí (iii): Hoạt động khai thác vàng của người La Mã ở Khu mỏ Las Médulas là hoạt động điển hình nhất thời Cổ đại. Những di tích ngoạn mục tại đây là một bằng chứng độc đáo minh họa công nghệ khai thác khoáng sản vượt trội và cách quản lý khu mỏ Hoàng gia này đến từng chi tiết. 

Tiêu chí (iv): Khu mỏ khai thác vàng Las Médulas là một ví dụ nổi bật về công nghệ khai mỏ mới của người La Mã. Trong đó, tất cả các yếu tố của cảnh quan cổ xưa, cả công nghiệp và sinh hoạt, đều được bảo tồn ở mức độ đặc biệt. 


Sơ đồ vị trí Di sản Khu khảo cổ 
Las Médulas, Tây Ban Nha


Tổng mặt bằng
Di sản Khu khảo cổ Las Médulas, Tây Ban Nha  




Phối cảnh tổng thể
Di sản Khu khảo cổ Las Médulas, Tây Ban Nha  


Một trong những tuyến đường tại Khu Di sản Khu khảo cổ Las Médulas, Tây Ban Nha  

Trước cuộc chinh phục của người La Mã (vào năm 25 TCN), cư dân bản địa đã khai thác vàng từ các mỏ lộ thiên nhỏ tại Las Médulas.

Las Médulas là mỏ vàng lớn nhất trong toàn bộ Đế chế La Mã. Cũng theo tác giả Pliny the Elder, các mỏ vàng tại Las Médulas đã mang lại 6,560 tấn vàng mỗi năm cho người La Mã. Với sự tham gia của 6 vạn lao động, trong 250 năm đã khai thác được 1.640 tấn vàng. 

Việc khai mỏ theo quy mô lớn bắt đầu vào nửa sau của thế kỷ 1 sau Công nguyên. Công nghệ khai mỏ được sử dụng là khai phá núi bằng một lượng lớn nước (Ruina montium). 
Thời bấy giờ, các tuyến kênh, cống dẫn nước (Roman Aqueduct) được người La Mã xây dựng trên khắp Đế chế của họ, để cấp nước sinh hoạt, cho đài phun nước tại thành phố và thị trấn. Các tuyến kênh, cống này cũng hỗ trợ cho hoạt động khai thác mỏ, xay xát, trang trí và tưới tiêu. 

Tại Mỏ vàng Las Médulas, nước cung cấp cho việc phá núi bằng cách chuyển giữa các lưu vực tại quận La Cabrera (nơi có lượng mưa ở vùng núi tương đối cao) ở nhiều độ cao khác nhau. Một trong số đó là hồ chứa tại phía đông bắc núi Teleno. Ở độ cao 2000m, tuyết tích tụ và sau đó, sau khi biến thành nước, chảy đến sông Cabo (một nhánh của Cabrera), từ đó cấp nước cho 8 con kênh giáp núi, chảy đến các hồ chứa của các mỏ và trang trại nông nghiệp. Bao gồm: Tuyến kênh ký hiệu CN- 1 dài 71,7km; CN-2 dài 51,7km; Kênh C-0 dài 45km; Kênh C-1 dài 95km, cùng với Kênh CN-1 là nguồn cấp nước chính cho giai đoạn khai thác đầu tiên; Kênh C-2 dài 35km; Kênh C-3 dài 143km, là tuyến kênh dài thứ hai vào thời Cổ đại, sau tuyến kênh dài 246km dẫn nước cho Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ; Kênh C-4 dài 81km, nằm ở nơi cao nhất của Mỏ với cao độ 978m; Kênh C -5 dài 41km. 

Các kênh này có tổng chiều dài 563,4km, độ dốc từ 0,6 đến 1%; rộng là 1,28 – 1,6m, sâu 90 cm (chiều dày lớp nước 0,5 – 0,6m). Một số tuyến kênh chạy qua địa hình dốc, được tạo thành các kênh dạng bậc, có trường hợp chênh cao đến 5m. Một số tuyến cống chạy xuyên qua núi đá tạo thành các đường hầm. Hàng triệu m3 vật liệu đá được sử dụng để xây dựng công trình thủy lực này.
Sau này, hệ thống cấp nước còn được bổ sung bể chứa nước. 

Các nghiên cứu khảo cổ về Las Médulas bắt đầu thực hiện có hệ thống từ năm 1988, bởi nhóm nghiên cứu Cấu trúc xã hội và Khảo cổ học cảnh quan lãnh thổ của Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Tây Ban Nha (CSIC)

Las Médulas không chỉ là một mỏ vàng với công nghệ khai thác bằng sức nước mà còn trở thành một địa điểm cảnh quan văn hóa. Việc khảo sát và khai quật các khu định cư thời tiền La Mã và La Mã trên khắp khu vực đã cung cấp những diễn giải lịch sử mới làm phong phú thêm về hoạt động khai thác mỏ của người La Mã. 

Quy mô khai thác khổng lồ tại Las Médulas đã có tác động đáng kể đến môi trường sinh thái và cảnh quan thời bấy giờ. Sau khi việc khai thác dừng lại vào thế kỷ thứ 3, thảm thực vật bản địa mới phục hồi. Những điều này dẫn đến sự xuất hiện một môi trường cảnh quan ngoạn mục, được đặc trưng bởi hình dạng kỳ lạ của địa hình với màu đá đỏ (đá phiến và sa thạch có màu đỏ) hòa với thảm xanh thực vật của các khu rừng Địa Trung Hải.






Một số sơ đô mô tả Công nghệ phá núi bằng sức nước, Las Médulas, Tây Ban Nha


Tàn tích một tuyến kênh dẫn nước, Las Médulas, Tây Ban Nha  


Tàn tích một khu vực luyện kim, Las Médulas, Tây Ban Nha
 

Di sản Khu Khảo cổ Las Médulas, Cộng đồng tự trị Castile và León, Tây Ban Nha được phân thành 4 khu vực: 

Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas
Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas (Zona principal de la mina de oro de Las Médulas) nằm tại phía bắc Khu vực Di sản (N42 28 9.8 W6 46 14.7), có diện tích 1879,2 ha.
Cảnh quan của Vùng là các gò núi, thung lũng núi với các hồ nước, rừng và khu dân cư.
Khu vực Las Médulas được bao quanh bởi các gò với vách núi và tháp núi màu đá đỏ, còn sót lại trong quá trình khai thác mỏ, tạo thành các đường viền cảnh quan độc đáo. 
Khu dân cư Las Médulas nằm tại trung tâm của Khu vực Di sản. Các công trình bên trong Khu dân cư là những ngôi nhà nhỏ, xây dựng bằng đá, phục vụ chủ yếu cho khách du lịch. 


Phối cảnh Khu dân cư Las Médulas, nằm trong thung lũng vách và tháp núi nhân tạo bao quan,
Tây Ban Nha


Nhà nguyện bên trong Khu dân cư Las Médulas, Tây Ban Nha


Nhà ở bên trong Khu dân cư Las Médulas, Tây Ban Nha
 

Xung quanh Khu dân cư Las Médulas có vài vách, tháp núi và cửa hang nhân tạo nổi tiếng như: 

Các vách và tháp núi nhân tạo Orellán (Mirador de Orellán): Nằm tại phía đông của thung lũng Las Médulas.
Vách núi và Cửa đường hầm Cuevona (La Cuevona): Nằm tại phía đông bắc của thung lũng Las Médulas. Kề liền là Vách núi và Cửa đường hầm Encantada (La Encantada). Tạo thành địa điểm nổi bật, thu hút nhiều du khách nhất khi đến thăm Di sản. 
Vách núi và Cửa đường hầm Reirigo (Cuevas de Reirigo): Nằm tại phía nam của thung lũng bao quanh Las Médulas. Cửa đường hầm nằm lưng chừng núi, nối với một hệ thống các đường hầm dẫn nước bên trong lòng núi.
Các vách và tháp núi nhân tạo Pedrices (Mirador de las Pedrices): Nằm tại phía tây nam của thung lũng Las Médulas. 
Xa hơn tại phía bắc của Las Médulas là vách núi và tháp núi Jardines del Rey (Mirador de los Jardines del Rey). 


Các vách và tháp núi nhân tạo Orellán, Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Vách núi và Cửa đường hầm Cuevona, Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Cửa đường hầm Cuevona, bên trong nhìn ra; 
Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Vách núi và Cửa đường hầm Encantada,
 nhìn từ trong ra; Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Cửa đường hầm Reirigo, nhìn từ trong ra;
Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Cửa đường hầm Reirigo, nhìn từ bên ngoài;
Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Đường hầm dẫn nước bên trong 
Reirigo; Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Các vách và tháp núi nhân tạo Pedrices,
Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha

Xung quanh Las Médulas có một số hồ, là nơi cấp nước và trữ các bùn khoáng sản sau phá núi: 
Hồ Carucedo (Lago de Carucedo): Nằm tại phía bắc của Las Médulas (nằm ngoài Khu vực Di sản). Hồ được hình thành do việc khai thác mỏ vàng. Hồ có chu vi 5km; diện tích 56,5 ha; độ sâu tối đa 9m.
Hồ Somido hoặc Sumido (Lago Somido): Nằm tại phía tây của Las Médulas. Đây là hồ liên quan đến việc chứa nước và bùn sau khi phá núi. Hồ có hình thon dài; trước kia là kênh rửa quặng.
Tại đây người ta đã khai quật được tàn tích của một khu vực luyện kim (vàng). 


Hồ Carucedo, phía bắc Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha


Hồ Somido, phía bắc Vùng chính của Mỏ vàng Las Médulas, Tây Ban Nha

Vùng Estéiles de la Balouta
Vùng Estéiles de la Balouta nằm tại phía tây Khu vực Di sản (N42 26 51.10 W6 48 45.20) có diện tích 203,6 ha.
Balouta nằm ở cửa một hẻm núi hẹp, trong một thung lũng cách Las Médulas 2,5km về phía tây.
Hiện tại đây cũng có một điểm dân cư sinh sống với khoảng 5 – 6 ngôi nhà.
Tại đây có hang Palomera còn gọi là hang Palombera hay Palombeira (Cueva de la Palombeira), một đường hầm được người La Mã đào trong núi để dẫn nước phá núi và vận chuyển bùn quặng ra khỏi mỏ.


Vách núi và mảng thực vật Địa Trung Hải tại Palomera, Balouta, Las Médulas, Tây Ban Nha


Cổng và bên trong hang Palomera, Balouta, Las Médulas, Tây Ban Nha


Nhà cư dân tại Balouta, Las Médulas, Tây Ban Nha
 

Vùng Estéiles de Valdebría
Vùng Estéiles de Valdebría nằm tại phía tây nam Khu vực Di sản (N42 25 44.4 W6 47 56.4) có diện tích 48,3 ha. Đây là thung lũng Valdebría (Arroyo de Valdebría), một thung lũng hẹp, chạy chếch theo hướng đông bắc – tây nam. Xưa kia đây là nơi chứa bùn quặng sau khi phá núi. 


Phối cảnh tổng thể thung lũng Valdebría, Tây Ban Nha
 

Vùng Estéiles de Yeres
Vùng Estéiles de Yeres nằm tại phia nam Khu vực Di sản (N42 25 43.70 W6 46 34.10) có diện tích 77,1 ha.
Đây là thung lũng Reberdelo (Arroyo de Reberdelo), nằm giữa hai dãy núi, chạy theo hướng bắc nam. Thung lũng đổ vào sông Cabreira (Rio Cabreira). Sông dài 63,3km.
Vào thời La Mã, nước của các nhánh chính của bờ trái sông bị chiếm giữ để cung cấp nước phá núi và rửa quặng cho Mỏ vàng Las Médulas. 


Phối cảnh tổng thể thung lũng Yeres, Tây Ban Nha
 

Di sản Khu Khảo cổ Las Médulas, Cộng đồng tự trị Castile và León, Tây Ban Nha là ví dụ tiêu biểu nhất cho tất cả các khu vực khai thác mỏ vàng bằng thủy lực của thế giới Hy Lạp-La Mã trong thời Cổ điển.
Di sản vẫn đang tiếp tục được khám phá. 

Đặng Tú, Bộ môn KTCN, ĐHXD 
Nguồn: 
https://whc.unesco.org/en/list/803/
https://en.wikipedia.org/wiki/Spain
https://en.wikipedia.org/wiki/Las_M%C3%A9dulas
https://es.wikipedia.org/wiki/Lago_de_Carucedo
https://es.wikipedia.org/wiki/La_Balouta
https://gl.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADo_Cabreira
https://es.wikipedia.org/wiki/Canales_romanos_de_Las_M%C3%A9dulas
https://porsolea.com/las-medulas-parques-y-reservas-naturales/

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương     

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Âu

Danh sách và bài viết  về Di sản thế giới tại châu Mỹ            

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Phi

 
 
Cập nhật ( 12/09/2023 )
 
"Nhân dân có quyền đôn đốc và phê bình Chính phủ. Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ. Từ Chủ tịch nước đến giao thông viên cũng vậy, nếu không làm được việc cho dân, thì dân không cần đến nữa"
 
Trí thức trẻ là người tốt nghiệp đại học, tuổi từ 39 trở xuống. Do thu nhập sau ra trường hạn hẹp, thị trường nhà ở giá rẻ khan hiếm, nên điều kiện về an cư để lạc nghiệp còn khó khăn. Các bạn trí thức trẻ ước muốn gì về nơi ở của riêng mình (không phải do thừa kế, đi thuê):
 
 
 
Trong thời đại CMCN 4.0, Chuyển đổi số không còn là điều tốt đẹp nên có, mà là điều bắt buộc đối với tất cả tổ chức và doanh nghiệp, gắn với Chính quyền số, Kinh tế số, Xã hội số. Trong bối cảnh đô thị hóa, ngành XD có vai trò tiên phong trong Chuyển đổi số đế nâng cao năng lực cạnh tranh. Người ta còn cho rằng "QH đô thị là bệ phóng cho Chuyển đổi số". Lãnh đạo, người lao động trong doanh nghiệp XD phải chấp nhận và thích ứng dần với quá trình Chuyển đổi số. Các bạn SV, cựu SV trong lĩnh vực XD - Công dân kỹ thuật số trong tương lai, nghĩ gì về nhu cầu đào tạo nâng cao năng lực Chuyển đổi số trong cơ sở đào tạo ĐH:
 
 
Thông báo

   Liên kết website
 
  • Sơ đồ trang 
  • Bản quyền thuộc Bộ môn Kiến trúc Công nghệ - Khoa Kiến trúc Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng
    Địa chỉ liên hệ: Phòng 404 nhà A1 - Số 55 đường Giải Phóng - TP Hà Nội
    Điện thoại: (04) 3869 7045     Email: bmktcn@gmail.com
    Chủ biên: TS. Phạm Đình Tuyển - Phụ trách: TS. Nguyễn Cao Lãnh & cộng sự
    Powered by vnDIC.com